کوردستان لە نێوان چەقۆ و سێدارەی دوو دیکتاتۆردا

ئەحمەد نەبی

ئەوەی ئەمڕۆ لە کوردستانی عێراق دەگوزەرێت، تەنها قەیرانێکی ئاسایی نییە، بەڵکو کۆمەڵکوژییەکی بێدەنگە کە لەلایەن هەردوو بنەماڵەی فەرمانڕەوا (پارتی و یەکێتی) دژ بە میللەتێکی بێدەرەتان ئەنجام دەدرێت. ئەم دوو حزبە تەنها هێزی سیاسی نین، بەڵکو دوو ڕژێمی دیکتاتۆرن کە نیشتمانیان کردووە بە کۆمپانیا و هاووڵاتییانیان کردووە بە بارمتە.
گەندەڵی و تالانی
پارتی و یەکێتی لەبری ئاوەدانکردنەوە، خەریکی تاڵانکردنی سەرخان و ژێرخانی ئەم وڵاتەن. داهاتی نەوت و خاڵە سنوورییەکان دەچێتە گیرفانی چەند کەسێکەوە، لە کاتێکدا میللەت لە هەژاریدا دەچەمێتەوە. گەندەڵی بووەتە ناسنامەی ئەم دەسەڵاتە؛ ئەوان بڕستیان لە خەڵک بڕیوە و هەموو هیوایەکیان بۆ ژیانێکی شایستە کوشتووە.
مووچە و گوزەران: چەکی برسی کردن
نەدانی مووچە و دواخستنی، تەنها کێشەیەکی تەکنیکی نییە لەگەڵ بەغدا، بەڵکو چەکێکی سیاسییە کە هەردوو دیکتاتۆرەکە بۆ ملکەچکردنی خەڵک بەکاری دەهێنن. باوکێک کە ناتوانێت نان بۆ منداڵەکانی دابین بکات، و گەنجێک کە داهاتووی لێ زەوت کراوە، دەرئەنجامی ئەو سیاسەتە چەوتەن کە تەنها بەرژەوەندی حزبی دەبینێت.
نەبوونی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکان
لە وڵاتێکدا کە لەسەر دەریایەک غاز و نەوت نیشتووە، جێگەی شەرمەزارییەکی گەورەیە خەڵکەکەی لە سەرمادا بێ غاز بن و لە تاریکیدا بێ کارەبا. ئەمە نیشانەی شکستی مۆدێلی حکومڕانییەکە کە تەنها خەمی کۆشک و تەلارەکانی خۆیەتی.

کاتی ئەوە هاتووە تێبگەین کە ئەم بارودۆخە بە چاکسازیی ڕووکەشی نایەتە پێش، چونکە دیکتاتۆرەکان فێری دابەشکردنی دادپەروەری نەبوون، تەنها فێری دابەشکردنی غەدر بوون. کوردستان پێویستی بە هەناسەیەکی نوێ و ڕاماڵینی ئەم سیستەمە گەندەڵەیە کە ژیانی لە مرۆڤی کورد تەڵخ کردووە.