گروپە میلیشیا توندڕەوەکانی دەرەوەی دەسەڵات
ئەحمەد سەلام
توندڕەوی و پێکهێنانی گرووپی چەکداری لە دەرەوەی چوارچێوەی دەوڵەت و یاسا، هەمیشە یەکێک بوون لە گەورەترین هەڕەشەکان بۆ سەر ئاشتی، پێکەوەژیان و گەشەپێدانی کۆمەڵگەکان. ئەزموونی مێژوویی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا سەلماندوویەتی کە دروستبوونی هێزی چەکداریی ئایدۆلۆژی و میلیشیایی، چ سونی بن یان شیعی، زیانێکی گەورەی بە بنەماکانی مافی مرۆڤ، سەروەریی یاسا و ئاسایشی نەتەوەیی گەیاندووە.
پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ و مەترسی بۆ سەر کۆمەڵگە
گرووپە توندڕەوەکان بەھۆی پەیڕەوکردنی بیری دەمارگیرانە و سەپاندنی ئایدۆلۆژیای تایبەت بە زەبری چەک، بەهای پێکەوەژیانی ئاشتییانەیان تێکداوە. ئەم گرووپانە لە زۆر وێستگەدا مافە بنەڕەتییەکانی مرۆڤیان خستووەتە مەترسییەوە، لەوانە:
تێکدانی سەقامگیریی کۆمەڵایەتی: دابەشکردنی کۆمەڵگە لەسەر بنەمای مەزهەبی و نەتەوەیی، کە دەبێتە هۆی لاوازبوونی گیانی لێبوردەیی.
لاوازکردنی دەسەڵاتی یاسا: ئامادەیی هێزی چەکدار لە دەرەوەی دامەزراوە فەرمییەکانی دەوڵەت، سیستەمی دادوەری و سەروەریی یاسا پەکیان دەخات.
کاریگەرییەکان لەسەر هەرێمی کوردستان و ناوچەکە
هەرێمی کوردستان و ناوچە کوردستانییەکان هەمیشە هەوڵیان داوە ببنە پەناگەیەکی ئارام بۆ پێکەوەژیانی پێکهاتە جیاوازەکان (کورد، عەرەب، تورکمان، مەسیحی، ئێزدی و کاکەیی). بەڵام جموجۆڵ و دەستێوەردانی گرووپە میلیشیاییەکان و هێزە توندڕەوەکان لە ناوچە جیاوازەکاندا بووەتە هۆی:
هەڕەشە لەسەر ئاسایش و سەقامگیریی ناوچە سنوورییەکان و ناوچە جێناکۆکەکان.
دروستکردنی ئاستەنگ لەبەردم گەشەپێدانی ئابووری و ئاوەدانکردنەوە.
دروستکردنی مەترسی بۆ سەر ماف و ئازادییە ڕەواکانی گەلی کورد و پێکهاتەکانی تر.
ڕێگەی چارەسەر و ئایندە
بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی چەمکی توندڕەوی و جێبەجێکردنی ئاشتیی بەردەوام، پێویستە جەخت لەسەر ئەم خاڵانە بکرێتەوە:
1. بەهێزکردنی دەوڵەتی یاسایی: جێبەجێکردنی یاسا و کۆنترۆڵکردنی سەرجەم چەکەکان لەژێر چەتری دامەزراوە فەرمییەکاندا.
2. پەروەردە و ڕەتکردنەوەی توندڕەوی: بڵاوکردنەوەی هۆشیاری لەسەر بنەماکانی مافی مرۆڤ، لێبوردەیی و ڕێزگرتن لە جیاوازییەکان.
3. پاشەکشەپێدانی هزری دەمارگیری: بەهێزکردنی دیالۆگ لە نێوان پێکهاتە جیاوازەکاندا بۆ ڕێگریکردن لە سەرهەڵدانی دووبارەی توندڕەوی.
پشتیوانیکردن لە ئاشتی، ڕێزگرتن لە مافەکانی مرۆڤ و پاراستنی سەقامگیری، تاکە ڕێگەی مسۆگەرکردنی ئاینده‌یه‌كی گەشە بۆ سەرجەم گەلانی ناوچەکە.
